Jak internet zmienił edukację?

Nauka na odległość, tak popularna dziś dzięki internetowi, nie jest wynalazkiem współczesnym. Jej początki sięgają 1. połowy XVII wieku. Nie zmienia to faktu, że internet zrewolucjonizował podejście do tego sposobu nauczania.

TROCHĘ TEORII

Nauczanie na odległość to metoda nauki w sytuacji, gdy nauczyciel i uczeń (student) są od siebie oddaleni, a do wzajemnej komunikacji, prócz tradycyjnych form, wykorzystują nowoczesne technologie (poczta e-mail, wideokonferencje, czaty, nagrania audio-wideo, prezentacje on-line, materiały drukowane etc.). Dzisiejsza technologia umożliwia kontakt pośredni lub bezpośredni, również w czasie rzeczywistym, niezależnie od odległości jaka dzieli nauczyciela od nauczanego.[1]

TROCHĘ HISTORII

Prawdopodobnie pierwszym przypadkiem wykorzystania metody nauki na odległość było ogłoszenie w prasie, zachęcające do skorzystania z  oferty korespondencyjnej nauki nowego systemu stenograficznego. Zamieścił je w 1728 roku amerykański nauczyciel, Caleb Phillips. W Polsce prekursorem nauczania na odległość był Uniwersytet Jagielloński, który wprowadził w 1776 roku cykl wykładów dla osób spoza uczelni, wykorzystując metodę nauczania korespondencyjnego. Duże zasługi w rozpowszechnieniu nauczania na odległość przypisuje się sir Isaac Pitmanowi, który w 1840 roku rozpoczął korespondencyjne nauczanie własnego sytemu stenograficznego. Studenci przepisywali fragmenty Biblii systemem stenograficznym i przesyłali Pitmanowi do oceny.

 

CO ZMIENIŁ XX WIEK?

Zdobycze cywilizacyjne XX wieku – radio i telewizja – rozszerzyły możliwości kształcenia na odległość. W latach 20-tych w Australii powstało „radio edukacyjne”, wykorzystywane do szerzenia edukacji na słabo zaludnionych obszarach kontynentu. W 1945 roku w USA, pod patronatem Uniwersytetu Stanu Iowa, powstała Telewizja Edukacyjna. W Anglii pod koniec lat 60-tych powstał „Otwarty Uniwersytet”, nadający wykłady przez radio. Już w 1971 roku korzystało z niego ponad 25 000 osób, a treści edukacyjne były przekazywane w formie wykładów radiowych i telewizyjnych, uzupełniane materiałami drukowanymi przesłanymi tradycyjną pocztą. W 1989 University of Phoenix stworzył komercyjną szkołę online.

W Polsce kształceniem za pomocą przekazu telewizyjnego zajmowała się „Politechnika Telewizyjna”, która działała w latach 1966-1971. Oferowała ona program przygotowawczy dla kandydatów na wyższe uczelnie oraz materiały pomocnicze dla studentów.

OD INTERNETU…

Rozwój internetu znacznie ułatwiło nauczanie na odległość. Idea dostępu do nieograniczonego świata informacji stała się faktem. W 2001 roku powstała wolna encyklopedia internetowa, znana nam wszystkim Wikipedia. Tylko jej polska wersja ma ponad 1,2 miliona artykułów.[2]

Nigdy wcześniej informacje nie były tak powszechnie dostępne, a nauka – np. za pomocą niezliczonej ilości tutoriali (samouczków) – możliwa. Założona w 2004 roku Khan Academy[3] zawiera ponad 2100 krótkich wykładów wideo, z zakresu min. matematyki, chemii, biologii, fizyki, astronomii, historii czy sztuki, które mają kilkadziesiąt tysięcy wyświetlań.

… DO E_LEARNINGU

W 1999 roku nauczanie na odległość, wykorzystujące internet, nazwano „e-learningiem”. Dzięki nowoczesnym technologiom wiedza jest dostępna wtedy gdy jej potrzebujemy, w takiej ilości i zakresie w jakiej jej potrzebujemy, w miejscu, w którym się znajdujemy czy pracujemy (just in time, just enough, on the workplace). Także hasło „ciągłego doskonalenia” (continous improvement) dzięki e-learningowi nabiera nowego, bardziej praktycznego znaczenia.

 

Obecnie na brytyjskim Otwartym Uniwersytecie kształci się ok. 250 000 osób. Oznacza to, że jest to największy uniwersytet w Anglii. University of Phoenix kształci dwukrotnie więcej osób. Liczby te mówią same za siebie – zapotrzebowanie jest spore, a forma najwyraźniej na tyle dostępna i przyjazna, że zainteresowanie nią jest ogromne. Wisienką na torcie jest 34 mld $ – na tyle wyceniany jest rynek edukacji online. Całkiem poważne sumy – bo i całkiem poważny temat.

 

 

[1] Mirosław J. Kubiak: Wirtualna edukacja, s. 11. Warszawa 2000. Wydawnictwo „MIKOM”

[2] Dane na podstawie informacji ze strony https://pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Liczba_artyku%C5%82%C3%B3w_w_polskoj%C4%99zycznej_Wikipedii

[3] www.khanacademy.org

 

Autorem artykułu jest Paweł Duma.